Waxyaabaha sababa Koolbo-aaryada iyo sida ugu sahlan ee aad iskaga daweyn karto

---

Xanuunka aad tilmaantay sida aad u dareentay ayuu u jiraa laakiin ma ahan hawo feeraha gashay oo ku dhex dhaqdhaqaaqayso inkastoo sida qofka u dareemayo ay sidaas u eg tahay iyo sida ay ku billaabataba oo ah qofka oo ay ku dhacdo dabeel qabow isagoo kulul.

Koolba-aaryo xanuunka ay soomaalida u taqaano asakiisu waa af-talyaani markii la tarjumane waxay noqonaysaa "hawa qabow", waa nooc ka mid ah infekshanka galo feeraha, waxaana afka qalaad lagu yiraahdaa "Pleurisy" wuxuuna asiibaa xuubka ama dahaarka ku harayraysan sanbabka ee loo yaqaanno "Pleura" wuuna ka duwan yahay cudurka oofwareenka ama niyuumooniyada oo iyadu sambabka ku dhacdo.

"Pleurisy" waa caabuq ku dhaca xuubka sambabka oo ah laba dahaar oo aad u khafiif ah, xanuuno badan ayaa saameyn kara xuubabkaas oo ay ka mid tahay tiibishada, markaasne waxaa galo biyo inta u dhaxeysa labada xuub, waana laga miiraa qofka.



Qofka markuu dabeel qabow ku dhacdo waxaa dhaawac gaaro neerfaha quudiyo dahaarka sambabada, isagaa keeno xanuun qofka naqaska ku dhagayo khaas ahaan markuu qufaco ama neef jiido ama hindhiso ama dhaqdhaqaaq sameeyo, intaasne waa waxyaabaha sambabada dhaqdhaqaajiyo.

Sababta loo dareemayo maxay tahay?
Sambabka markuu dhaqaaqo ama is ballaariyo wuxaa is taabanayo oo is xoqoyo dahaarkii ku hareereesnaa sambabada qofkane wuxuu dareemaa xanuun siyaado ah oo qofka neefta isku celinayo maadaama dahaarka sambabka uu leeyaha neerfo aada u badan.

Marka ugu horreyso qofka wuxuu u baahan yahay xanuun baa'biye ka dajiya hambabka ma hurka hayo, kadibne antibiotic ayaa la siiyaa muddo toddobaad ah, qofka wuu ka baxaa xanuunkaan badanaa laakiin way jiraan dad uu ku soo laalaabto.

Waxaa muhiim ah inta aadan is dhihin xanuunkaan waad qabtaa in aad hubisid xanuuno kale oo badan oo u ekaan karo sida oofwareenta, qaaxada, wadna qabadka, gaastirikada iyo kuwa kalaba.

Marka qofka way ka bixi kartaa infekshanka laakiin dhaawac neerfaha gaaray ee sambabka wuu daba dheeraan karaa, daaweyntiisuna waa in aad samaysid wax loo yaqaano "Chest physiotherapy" oo ah jimicsi loogu talagalay feeraha iyo sambabada inkastoo buugaagta aysan ku qorneyn in jimicsiga noocaan ahi lagu daaweeyo koolba-aaryada laakiin waa wax tijaabo lagu arkay oo takhaatiirta qaar ay adeegsadaan, xanuun baa'biyaha waa xal ku meel gaar ah.

Badanaa qofka xanuunkaan ka cabanayo, baaritaananda waxba laguma arko sida dhiigga iyo raajada oo kale, tan ayaa keenta in bukaanka iyo takhtarka isku wareeraan, khaas ahaan markuu qofka xanuunsan uu aaminsan yahay in hawo feeraha uga aruurtay oo ku dhex wareeganayso, takhtarkane uu dhaho hawo feeraha gasho ma jirto!!.

Talooyin:
1- Iska ilaali in aad hawo qabow isku dhigtid adigoo dhididsan ama dhar khafiif ah wata.
2- Roob ha u bixin haddii uu naxan uu wato.
3- Darbi ha ku tiirsanin qabow adigoo feero qaawan ama dhar khafiif ah xiran.
4- Adigoo kulul ha isku dhigin mukayyaf.
5- Haddii aad qubaysatid is qallaji inta aadan banaanka u soo bixin.
5- Marka ugu horreyso aa dareentid xanuunkaan la xiriir takhtar si uusan kuugu daahin.

Midda ku saabsan in xanuunka uu wareego qoorta ma madaxa uu galo taasi ma ahan mid sax ah oo jirto.

Fadlan halkaan ka akhriso xanuunada u ekaan karo koolba-aaryada: 
1- Murqo-Xanuun
2- Koolba-aaryo
3- Wadna-Xanuun
4- Wadne-Qabad
5- Gaastiriko
6- Oofwareen
7- Qaaxo / Tiibisho
FG: XUQUUQDA QORAALKAAN WAXAA ISKA LEH SOMALI-DOCTORS
WWW.SOMDOC.COM

Su'aal: Xilliga uurka iyo Haweenayda Shaqayso?

Qoraalkeenu wuxuu ku saabsan talo iyo tusaale ku socdo hooyada uurka leh oo hadane shaqaysato.

Marka su'aashu waxay tahay: Sidee haweentu u shaqaysan kartaa iyadoo shaqadaas aysan saamayn ku yeelan nafteeda iyo uurjiifkeeda?

Inkastoo haweentu marka ay uur leedahay u baahan tahay in ay hesho nafaqo iyo nasiino ku filan caafimaadkeeda iyo korriimada uurjiifkeeda, laakiin waxaa jiro hooyooyin shaq u kallaha subax kasta oo ay dhici karto in ay caruur kale biil u raadiso.

Dhibaatooyinka ugu badan hooyadu waxay dareentaa 3-da bil ee ugu horrayso iyo 3-da bil ee ugu dambayso.

3-da bil ee ugu horrayso waxay hooyadu tacbaan la noqon kartaa wallaca, halkaan ka akhriso talooyin ku saabsan la tacaalidda wallaca:http://somalidoc.com/smf/index.php/topic,200.0.html

Waxay hooyadu dareemi doontaa daal iyo tabardarri aysan horay u lahayn, tan in aad la yaabtid ma ahan maadaama jirkaagu uusan awood buuxda u lahayn inuu bixiyo tamartii aad horay u bixin jirtay inta aadan uur yeelay, waxaana hooyada lagula taliyaa in ay cunto cunnooyin ka buuxaan birta si dhiig yari aysan ugu dhicin, Akhriso cunnooyinka laga helo birta:http://somalidoc.com/smf/index.php/topic,1721.0.html

Waa in aad qaadataa waqtiyo kooban oo nasasho ah, isku day in aad fadhiisato meel aan buuq lahayn, iftiinkuna ku yaryahay, kabaha iska siib, cagaha meel saaro haddii aad awoodid, arrintaan waxay ku siin doontaa awood dheeraad ah.

Ku dadaal cabista biyaha badan, maadaama cadaadiska dhiigaagu uu hoos u dhici karo markaa uurka leedahay oo aadna shaqaysatid.

Waa in aad heshaa inta u dahxayso 7 illaa 9 saacadood oo hurdo ah si aad subaxii u soo toostid adigoo firfircoon oo awood u leh shaqada aad u socoto, sidaa darted, hooyada shaqaysato waa in ay hurudaa waqti hore habeenkii, marka aad jiifanayso cajirradaada kala dhexyadooda barkin gasho, tani waxay ku siin doontaa hurdo aadan ka soo toosin.

Hooyada uurka leh waa in ay qofka u shaqeeso ogaysiisaa in ay uur leedahay markii ay ka gudubto sadax bil ee hore, si qofkaas ugu turo una ogaado in aad uur leedahay, haddii aad dalbatid nasiino ama fasax dheeraad ah, tan waxay kaa cawinaysaa in niyada ay kuu dagan tahay mar walba.

Iska ilaali fadhiga iyo istaaga badan, samay lugo baxsi iyo dhaqdhaqaaq, dhakhtarkaaga kala tasho meesha aad ka shaqaysid iyo howsha aad qabatid haddii ay saamayn ku leedahay caafimaadkaaga.

Waxaa hooyada lagula taliyaa in ay fasax qaadato markii bil ay ka dhimantahay foosheeda si ay isugu diyaariso xaaladda foosha, waana muhiim in aad dhakhtarkaaga uurka toos ula xiriiri jirtay uurka aad ku shaqaynaysay.

Haddii hooyada aysan iska taxadarin oo shaqadeeda kala habaysan, caafimaadkeedane aysan ka fakarin, shaqada waxay saamayn kartaa hooyada uurka leh caafimaad ahaan iyo uurjiifka oo korriinkiisa saamayn ku imaan karto, sida dhiigyarida, miis yarida, dhicisoobidda iyo xanuuno kalaba.

FG: XUQUUQDA QORAALKAAN WAXAA ISKA LEH SOMALI-DOCTORS
WWW.somdoc.com

Su'aal: Maxaa sababa qarowga iyo calwasaadka?

Qarawgga iyo argagaxa habeenkii (night terrors) waxa uu dhacaa marka qofku si kedis ah u tooso isaga oo qaylinaya, dawakhsan ama fiigsan, Calwasaadku waa markii qofku uu hurdada ku dhex hadlo (Somniloquy) ama hurdo socodka (Somnaambulism). 
Qarawgu iyo Calwasaadku waa laba arrin oo kala duwan oo si kala duwan loo maareeyo.

Labadaba caruurtu way ku dhacdaa, haddii cunuggaagu uu qabo calwasaad kaliya oo aan la socon wax kale wax dhibaato ah ma lahan wayna ka baaba'aysaa, boqolkiiba 4% ka mid ah caruurta way sii wadaan calwasaadka illaa inta ay ka qaan gaarayaan. 
boqolkiiba 50% ka mid ah caruurta oo idil way calwasaadan waqti ka mid noloshooda.

Haddii calwasaadku uu leeyahay hurdo socod oo cunugga uu ka soo istaago sariirtiisa waa arrin u baahan in laga taxaddaro maadaama laga yaabo in uu is dhawaaco ama meel ka dhaco sida balkoonada oo kale iyadoo aan laga warqabin.
Hurdo socodku waxaa dhici karto in qofka uu holwo qabsado habeenkii isagoo hurda, waa lagu kala duwan yahay, waxaa dhici karto in qofka uu dhar gashto kadibna uu ka baxo albaabka, markii lagu soo tooso shanqartiisa oo lala hadlane inusuan kuu jawaabin ayaa dhacdo maadaama uu hrudo, markii la toosiyane war uma hayo waxa uu qabanayay iyo meesha uu u socdo, dadka noocan ah waa halis hurdo socodkodoa waana in laga xiraa albaabada, lalana kaastho qof ku takhasusay cilladaha hurdada "sleep therapist"

Hadalka calwasaadku wuxuu noqon karaa hadal kooban ama hadal dheer oo laga yaabo qofka dhagaysanayo inuu fahmo ama uusan fahmin labadaba.

Calwasaadku wuxuu ku badanyahay qoysas gooni ah oo waa arrin dhaxalka la xiriirta, wuxuuna ku badanyahay carruurta da'da iskuulka ah, haddii wax kale aad ku aragtay cunuggaaga aan ka ahayn isla hadliddaas isagoo hurda markaas dhakhtar waad kaal kaashan kartaa.

Qarawgu ama calwasaadku marmarka qaar wuxuu la xiriiraa nolol maalmeedkaa maalintaas, khaasatan haddii ay ahayd maalin ka duwan maalmihii caadiga ahaa oo uu qofka daal kala kulmay ama raad ku reebtay maskaxda qofka wixii uu sameeyay, tasaale hadduu qofka la tacaamulay ama la kulmay bulsho aad u badan ama ka qeyb galay meel ay bulsho iskugu timid sida banooni daawashada, xafladaha iyo kulannada iskuulka.

FG: XUQUUQDA QORAALKAAN WAXAA ISKA LEH SOMALI-DOCORS
WWW.somdoc.com

Sidee iskaga daweyn kartaa Boronkiitada

Boronkiito waa soo bararidda dhinacyada marinnada hawada ee loo yaqaanno bronchioles ee ku jira sanbabada. Bararku wuxuu keenaa
dheecaan ka badan kan caadiga ah inuu sameysmo. Kaasi wuxuu xannibi karayaa maritaanka hawadu ay mari lahayd sanbabada waxaana laga yaabaa iney waxyeello u geysato sanbabada.

Boronkiito daran waxay qaadataa 2-4 toddobaad waana la daaweyn karaa.
Boronkiitada daahda waa cudur waqti dheer ee sanbabada. Waa mid ka mid ah cudurrada koox cudurro sanbabbo ah oo loo yaqaanno COPD ama cudurka sanbabka xanniba ee raaga (chronic obstructive pulmonary disease).
Waxyeelladu badanaa waxay ka sii dartaa waqti ka dib, lamana daaweyn karayo.

Calaamadaha Boronkiitada
• Qufaq is-daba-joog ah
• Daal dareemid
• Feero xanuun leh qufac ama neefsasho qoto dheer
• Neefsasho dhawaq leh
• Neefsashada oo kugu gaabata
• Jir xanuun
• Qandho ama qar-qaryo
• Cune xanuun
• San biyo ka dareerayaan ama cabbursan

Sababaha keena Boronkiitada
• Dhaawac bakteeriyo ama fayras
• Sigaar cabid
• Hawo wasaqowda
• Xajiin wax hawada ku jira laga qaado
• Cudur sanbab sida Neefta ama sababada oo dhaawacma 

Daryeelkaaga
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara daawooyin iyo jimicsiyo neefsasho si lagaaga caawiyo in aad si fudud u neefsato. Waxaa laga yaabaa in aad u baahato ogsijiin haddii aad qabto boronkiito daran. Daryeelkaaga waxaa sidoo kale laga yaabaa iney ku jirto:
• Ka fogaanshada hergebka iyo ifilada.
• Cabidda cabitaanno fara badan si xabka loo khafiifiyo.
• Isticmaalidda huur bixiye ama uumi bixiye.
• Isticmaalidda biyo saare iyo feero riixe si loo dabciyo xabka sanbabadaada ka imaanaya. Waa lagu bari doonaa sida taas loo sameeyo.

Si aad si Fudud ugu Neefsato
• Jooji sigaar cabidda. Habka keliya ee hoos loogu dhigi karo waxyeellada boronkiitada daran waa in la joojiyo sigaar cabidda. Marna lagama daaho in la joojiyo.
• Ha cabbin aalkolo. Waxay uga sii dartaa baahida loo qabo in qufaca iyo hindhisadu ay banneeyaan marinnada hawada. Waxay sidoo kale keentaa in jidhkaagu lumiyo dheecaanno, iyadoo xabka sanbabkaaga ku jira ka yeeleysaa mid dhumuc weyn ayna adag tahay in la soo qufaco oo la tufo.
• Ka fogaanshada waxyaabaha lura sanbabada sida wasaqowga hawada, habaaska iyo gaasaska.
• U seexo iyadoo jirkaaga qaybta kore ay kor u qaadan tahay. Isticmaal barkin ama madaxa sariirtaada kor u qaad.

Isla markiiba wac takhtarkaaga haddii:
• Ay qar-qaryo ama qandho ka sarreysa 101 darajood oo F ah ama 38 darajood oo C ah ay ku qabato
• Aad u baahato in aad in badan isticmaasho daawada neefta la isaga buufiyo ama daaweynta neefsashada
• Aad leedahay xab badan, midabku isbeddelo, ama ay aad u adkaato in uu qufac kaaga soo fuqo
• Aad isku aragto midab danbas ama buluug ah oo cusub ama ka sii daraya ee ciddiyahaaga ama maqaarka farahaaga ama afka
• Ay dhibaato kaa qabsato hadlidda ama qabsashada hawlahaaga caadiga ah
• Ay tahay in aad isticmaasho barkimo badan markaad hurdeyso ama aad billaabayso in aad ku seexato kursi si aad u neefsato habeenkii.

Si dhakhso ah u aad isbitaalka haddii:
• Aadan neeftaada heli karin
• Aad noqoto mid jahawareersan, ama aad dareento miyir beelid
• Aad feero xanuun ama feero giigsan qabtid

FG: XUQUUQDA QORAALKAAN WAXAA ISKA LEH SOMALI-DOCTORS
WWW.SOMDOC.COM

Madax xanuunka joogtada ah!

waxa si toosa iigu kiciyo ma jiraan laakin wuxu aad iigu badanyahay xiliyada qaboobaha ma jiraan wax xanuuna oo kale oo aan qabaa , iyo wax daawooyin ah toona hurdadaydu way wacantahay hurdo igu filan Ayaan seexda dhib kuma qabo ,baaritaanada aan maray waxa ka mid ah sawiro X-ray madaxa iyo qoorta layga qaday iyo qaar xaga murqaha ah iyo dhabarka baadhitaanka X-Ray ga ah waxba ma qabtid ayaya dhaheen  markaa kuwa murqaha ee wax duuga ayay ii dirin qolo khaas ku ar qoorta iyo dhabarka kuwaasi waxay yidhaahdeen   qoorta dhinaca midig ta ah ayaa muruqu adkaatay taasaa keentay madax xanuunka 8 jeer ayaya yidhaahdeen walagu duugaya markaan dhamaystayna wax isbadala mahayo waa sidii uun , waxyaalah aanan marka hore kuu sheegin ee aan qabo waxa ka mid ah wareer mararka qaar kood aan dareemo khasatan hadaan kubad ciyaaro hadaan  ordo iyo wixi la mid ah , wax nabar wayn ah oo iga gaadhay ma jiro marka laga reebo dakhar yar oo yaraantaydii madaxa iga gadhay . Mudadaa shanta sano ah wakhti aan ka ladnaa ama uu yara way jirtay laakin wakhti aanan daraamini ma jirin, mar walba iyo saacad walba madaxu sidii wax mashquula ayuu guuxaya , waxaan doonaya inaan kaaga mahad celiyo jawaabtaada in badan  ayaad mahadsantihiin walaal
wixi kale ee suaalo ahna waad isoo waydiin karta walaal thnx

Re: Madax xanuun joogto ah

« Reply #3 on: November 20, 2014, 04:01:34 PM »

Way dhici kartaa in xanuunka uu a yimaado murqaha giigsan, laakiin waxaa kugula talin lahaa in baaritaan lagugu sameeyo, sababtoo ah, raajada (x-ray) badanaa seedaha margiyada qoorta warbixin fiican kama bixiso marka in lagaa saaro scan sida MRI oo kale.

Mida xigta maadaama aad tiri dhagaha guux ayaan ka dareemaa, markuu madaxa i xanuunayo iyadane in aad kala xiriirtid takhtar E.N.T oo ku taqasusay dhagaha, sanka iyo dhuunta, maxaa yeelay haddii xanuun ka jiro dhagaha, calaamadaha aad sheegaysid way yeelan kartaa.

Waxaa intaa sii dheer, calaamadaha aad dareemeyso sida murqaha giigsan, madax xanuunka muddada dheer ku soo hayay wuxuu ka imaan karo haddii ay jiraan welwel iyo stress, oo badanaa madax xanuunka noocaas ah waxaa lagu daaweeyaa daawo nafsi ah oo qofka dajisa, badanaana waxaa la arkay in madax xanuunka uu ka tago.

Ugu dambayn, taladayda waa in aad ku laabatid takhtarkaagii hore oo aad u sheegtid wax isbaal ah inaadan ku dareemin jimicsigii iyo haddii aad u baahan tahay baaritaanno dheeraad ah, haddii aad isleedahay takhaatiir kale ayaan u tagayaa iyadane waa fikrad kale, laakiin waxaad ku dadaashaa markaa takhtar u tagaysid in warbixintaada oo dhameestiran iyo madax xanuunkaaga heerarka uu soo maray muddoyinkii aad xanuunsaneyd oo dhan iyo wixii takhaatiirtii hore kugula taliyeen u sheeg oo al wadaag warbixintaas, waxay takhtar ka caawinaysaa inuu baaritaano iyo qaaban ka duwan takhaatiirtii hore kugu dayo.

---

Caafimaad ayaan kuu rajaynaynaa.

FG: XUQUUQDA QORAALKAAN WAXAA ISKA LEH SOMALI-DOCTORS

WWW.SOMDOC.COM

Suáal: Jamashada laxirrirta uurka?

Jamashada waxaa caafimaad ahaan loo yaqaanaa"Pregnancy Cravings" waa arrin jirta oo haween badani oo uur leh lagu arko laakiin khuraafaad badan iyo waxyaabo aanan jirin oo caado dhaqameed u badan ayaa lagu daray.

Jamashada caadiga ah ee la yaqaano waa in hooyadu ay marka ay uurka leedahay ay jeclaato cunnooyin gooni ah sida jallaatada, barafka, raqayga, liin dhanaanta, isbaandhayska iyo waxyaabo kalaba.

Tani waa arrin jirto oo la dareemi karo, haweenta uurka leh way ka qabanaysaa waxyaabahaas oo iskama celin karto, waana in loo keenaa ama ay raadsato.

Cilmiga caafimaadka ah uma hayo fasiraad lagu fahmi karo sababta ay maskaxda haweenta uurka leh ugu dhagan tahay cunto gooni ah laakiin cilmibaarayaasha qaar ayaa sheego in ay tilmaamayso in hooyadu ay ka maqan tahay waxyaabo nafaqo gooni ah oo laga helaayo cunnooyinkaas qaar, sida haweenka ku waasho in ay cunaan dhuxusha oo la tilmaaamo in ay astaan u tahay dhiig yarida.
Marka waa laga yaabaa wax gooni ah oo cunnadaas ku jirto in ay hooyadu jirkeeda u baahan yahay, waa arrinta ugu dhow ee ay dhakhaatiirtu ku sheegaan laakiin cilmigeeda saxda ah eebbe ayaa og.

Maadaama cunno jamashadu ay tahay wax aanan keeni karin dhibaato caafimaad, hooyadu lagulama taliyo in ay iska dhaafto oo wax dhib ah looma arko.
Laakiin haddii ay hooyadu bilawdo in ay cunto waxyaabo dhibaato u keeni karo iyada ama uurjiifkeeda sida dhuxusha, dhagaxa, jeestada, goomaha, saabuunta, dhoobada iyo wixii la mid ah waa in laga celiyo oo fitamiino iyo iron/bir loogu badalo oo daawo ah haddii ay hooyadu uur leedahay.

Badanaa jamashadaan waxaa la dareemaa bilooyinka hore ee uurka, waxayna soomaalidu u taqaanaa in hooyadu ay ku wallacday cunto gooni ah, wayna kala duwanaan karaan haweenku, qofbaa laga yaabaa in uur kasta uu u baahdo cunno gooni ah, meesha qaar kale ay dhici karto in uurkiiba ay cunno gooni ah ku wallacaan.

---

Haddii aan u gudbo qeybta kale ee jamashada ee aan raad ku lahayn caafimaadka oo caado iyo khuraafad salka ku hayo waa midda aad tilmaantay oo ah in hooyadu haddii ay jamato wax in loo soo gado oo aan cunno ahayn sida dahab, saacad, dhar iyo wixii la mid ah in fooshu ay dhib noqonayso ama in waxa ay dalbatay in ilmaheedu ku sawirmayo.
Taasi ma ahan wax sax ah ee waa khuraafaat.

Ilmaha ku dhasho barta waa arrin sideeda u jirto waana wax caafimaad ahaan la yaqaano waxaana loo yaqaanaa "birthmark", ka akhriso halkaan qoraal aan hadda ka hor uga hadalnay waxay ay tahay barta ay caruurta ku dhashaan: http://somalidoc.com/smf/index.php/topic,760.0.html

Caado dhaqameedkaan waxaan ku arkay wadamo kale oo soomaalida wax u gooni ah ma ahan.
Waxayna ka mid tahay caadooyin badan ee lala xiriiryo uurka sida in hooyada aanan la tusin qorax madoobaad haddii kale ilmo faruuran ayay dhalaysaa iyo wax la mid ah.

Ilmaha qaabka ay u dhashaan iyo iinta ay ku dhashaan waa abuuris ilaahay kuma xirna hooyada wax ay sameysay ama wax aynan samayn intaba.

Caadooyinka noocaan ah ee aan asalka lahayn waxay mararka qaar keeni karaan in ay halis hooyada galiyaan, hadda ka hor hooyo foolan wayday ayaa waxaa la yiri waxay jamatay in ay aragto eeyadeed oo dagan meel tuulo ah, gabadhii ayaa gaari lagula cararay si ay ayeeyadeed u soo aragto si ay foosha ugu sahlanaato, markay ka soo laabatay inta ay jidka ku soo jirtay ayay dhiig baxday markay isbitaalka degmada soo gaartayne cunugii waa ku mayday!!!.

Bulshada hala wacyi galiyo khuraafaatka iyo caado dhaqameedyada caafimaadka iyo diinta u daran.
Waxaan eebe idinkaga rajaynayaa ubad caafimaad qabo.
FG: XUQUUQDA QORAALKAAN WAXA ISKA LEH SOMALI-DOCTORS
WWW.SOMDOC.COM

Su'aal: Maxaa keeno naaso xanuunka xiliga caadada?

Naasaha oo xanuun laga dareemo xilliga caadada waa cabasho ku badan dumarka, naaso xanuunka wuxuu ka mid yahay waxyaabo badan oo la dareemo xilliga caadada.

Waxay haweenka qaar ka dareemaan naasahood xilliga caadada ka horrayso kuus wayn oo daqnasho leh oo naasahooda aysan horay ugu ogayn, tanoo loo yaqaano "Fibrocystic breast disease", waa wax aan kansar ahayn, markii caadada laga gudbane way shuuqaan oo way dhamaadaan.

Badanaa xanuunka la dareemo iyo daqnashada wax intaa dhaafsiisan ma jiraan markii dhiiga caadada yimaadane xanuunka wuu yaraadaa.

Maxaa keeno naaso bararka iyo daqnashada xilliga caadada?
Waxaa arrintaan loo saariyaa isbadallada hormoonka ku dhaco dumarka xilliga caadada soo dhawdahay, sida dabiiciga ah, hormoonka estrogen aad ayuu u kacaa kadibna si dhakhso ah ayuu ku dagaa, taas ayaa keenaysa in naasuhu bararaan, hormoonka kale ee progesterone isagane wuxuu barariyaa qanjirrada soo daayo caanaha, labadaan isbadal waxaa la dareemaa in naasuhu ku daqnadaan khaasatan markii la taabto ama wax kaa taabtaan si kadis ah.

Naasaha waxay kaloo u ekaadaan wax buuxo oo kale oo xoogaa culeys ayaa laga dareemaa, dareenkaan naasaha laga dareemo wuu sii yaraadaa kullamaa ay haweentu da' noqoto, maadaama hormoonka istarojiinka uu hoos u dhaco.

Sidee loola tacaalaa arrintaan?
Arrintaan ma ahan wax dhib keeni karo, waana wax ka dhashay isbadal dabiici ah oo qofka ilaahay ku abuuray, haddii aad isku aragtid astaamahaan soo socdo, markaas la xiriir dhakhtar:

• Kuus cusub oo naaska ka soo baxo oo aanan caadada la tagaynin
• Dheecaan ama qoyaan ka yimaado ibta naaska.
• Naaso xanuun aad ka hurdi la'dahay ama saamayn ku yeeshay nolol maalmeedkaaga.
• Kuus hal naas ka soo baxay oo aan xiriir la lahay caadada

Hadduu xanuunka aad kuugu daran yahay, waxaad isticmaali kartaa paracetamol ama ibuprofen oo xanuun baab'iye ah.
Waxaa la ogaaday in cunnooyinka uu ku badan yahay fitamiin E-ga inuu yareeyo daqnashada naasaha iyo bararkooda, waxaana cunnooyinkaas ka mid ah:

• Lowska
• Koostada
• Karootada
• Sabuulka
• Yicibta
• Avocado-ha
• Saytuunka iyo saliiddiisa

FG: XUQUUQDA QORAALKAAN WAXAA ISKA LEH SOMALI-DOCTORS

WWW.somdoc.com